سرزده بيا ...

بدلیل مشکلات گاه و بیگاه سایت پرشین بلاگ، به ناچار بر آن شدم تا در میزبانی دیگر، وبلاگی دیگر داشته باشم و از این پس در سایت بلاگفا خواهم نوشت.

بیگانگی با کار (۱)

‌بیگانگی‌ با کار یکی‌ از عوامل‌ تهدیدکننده‌ و تخریب‌کننده‌ روند کار سازمان‌ در عصر جدید است‌ که‌ ریشه‌ در عوامل‌ اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی‌ دوران‌ جدید دارد. هدف‌ این‌ نوشتار مطالعه‌ پیرامون‌ عوامل‌ و زمینه‌های‌ بیگانگی‌ با کار در کشورهای‌ درحال‌ توسعه‌ است‌ و می‌کوشد که‌ عمدتاً‌ عوامل‌ فرهنگی‌ بیگانگی‌ با کار را در این‌ جوامع‌ مورد بررسی‌ قرار دهد لکن‌ این‌ امر به‌ معنای‌ بی‌توجهی‌ به‌ عوامل‌ اقتصادی‌ نیست. کشورهای‌ درحال‌ توسعه‌ دچار نوعی‌ عوامل‌ فرهنگی‌ و فراسازمانی‌ در زمینه‌ کار هستند که‌ تاثیرات‌ و پیامدهای‌ منفی‌ و نامطلوبی‌ برای‌ آنها دارند درحالی‌ که‌ الگوها و نظریات‌ غربی‌ چندان‌ توجهی‌ به‌ این‌ واقعیتها و تفاوتهای‌ فرهنگی‌ نداشته‌اند و صرفاً‌ بر عوامل‌ سازمانی‌ تاکید ورزیده‌اند. پدیده‌ کار در طول‌ تاریخ‌ دگرگونیهایی‌ را تجربه‌ کرده‌ و درعین‌ حال‌ یک‌ رشته‌ آسیبهای‌ اجتماعی‌ را نیز پذیرا شده‌ است. در چند شماره آینده‌ می‌کوشیم روندی‌ را موردتوجه‌ قرار دهیم که‌ در طول‌ آن، ملاحظات‌ اخلاقی‌ و عاطفی‌ در حیطه‌ کار سست‌ شده، به‌طوری‌ که‌ طی‌ این‌ روند، کار، اساساً‌ وسیله‌ای‌ برای‌ کسب‌ درآمد و دستمزد تبدیل‌ شده، این‌ روند در اصطلاح‌ اقتصادی‌ و جامعه‌شناسی‌ «بیگانگی‌ با کار» (ALLIENATION WITH WORK) خوانده‌ می‌شود.در تعریف‌ کار آمده‌ است: «کار عبارتست‌ از مجموعه‌ عملیاتی‌ که‌ انسان‌ به‌ کمک‌ مغز، دستها، ابزار و ماشین‌آلات‌ به‌منظور استفاده‌ عملی‌ بر روی‌ ماده‌ انجام‌ می‌دهد و این‌ اعمال‌ نیز به‌نوبه‌ خود بر انسان‌ اثر می‌گذارد و او را تغییر می‌دهد». بیگانگی‌ با کار نیز عبارت‌ است‌ از «احساس‌ مسری‌ بی‌قدرتی، بی‌معنایی، بی‌هنجاری‌ و انزوای‌ اجتماعی‌ از محیط‌ کار، همنوعان‌ و جامعه».‌ ‌مفهوم‌ بیگانگی‌ به‌ معنای‌ فلسفی، محصول‌ اندیشمندانی‌ نظیر هگل، فوئرباخ، هس‌ و... است‌ اما بیگانگی‌ به‌ معنای‌ اقتصادی‌ آن، که‌ از دریچه‌ کار مطرح‌ می‌شود حاصل‌ تلاشهای‌ کارل‌ مارکس‌ است. در بررسی‌ عوامل‌ بیگانگی‌ از کار اندیشمندان‌ و پژوهشگران‌ اروپایی‌ عمدتاً‌ بر عوامل‌ سازمانی‌ و اقتصادی‌ تاکید کرده‌اند. درحالی‌ که‌ در کشورهای‌ درحال‌ توسعه، واقعیتها نشانگر آن‌ هستند که‌ عوامل‌ سازمانی‌ و اقتصادی‌ تنها بخشی‌ از بیگانگی‌ با کار را موجب‌ می‌شوند چرا که‌ غیر از این‌ عوامل، یک‌ رشته‌ عوامل‌ بومی- منطقه‌ای‌ نیز دخالت‌ دارند که‌ حاکی‌ از تفاوتهای‌ فرهنگی‌ کشورهای‌ درحال‌ توسعه‌ با کشورهای‌ پیشرفته‌ صنعتی‌ هستند. لذا ضرورت‌ دارد که‌ علاوه‌ بر توجه‌ به‌ عوامل‌ اقتصادی‌ و سازمانی‌ به‌ عوامل‌ و تفاوتهای‌ فرهنگی‌ نیز توجه‌ شود.

ادامه دارد ...

موسیقی اصیل مازندرانی (۱)

هژبرخوانی

اگر نمی توانی با غرور زندگی کنی با غرور بمیر.  (نیچه)

اسدالله خان هوژبر سلطان باوند سردار دلاور به سال 1266 هجری شمسی در سواد کوه به دنیا آمد. او سومین و آخرین فرزند اسماعیل خان امیر موید بود. پدرش در زمان محمد علی شاه درجه امیر تومانی رئیس قشون مازندران بود. از همان دوران کودکی در قشون پدر با تعلیمات نظامی آشنا شد. ابتدا لقب ایلخانی داشت. پیش از 1289 به شجاعت ها و رشادت هایش در مقابل نیروهای متجاوز روسیه لقب هوژبر سلطان گرفت. به فرمان وثوق الدوله نخست وزیر وقت ,‌ ظهیر الملک حاکم مازندران دست به خلع سلاح عمومی زد. هوژبر و دیگر پسران امیر موید از تحویل سلاح خودداری کردند و به مبارزات مسلحانه خود علیه قرار داد 1919 تا سقوط وثوق الدوله و لغو قرار داد ننگین ادامه دادند. زمانی که سعدالله خان نماینده میرزا کوچک خان به همراه جنگجویانش در بابل مستقر شد هوژبر با یک افسر روسی در پارک شهر بابل  به سازماندهی تشکیلات پارتیزانی پرداخت. با ایجاد دولت مرکزی , امیر موید به مبارزاتش پایان داد و هوژبر با درجه سروانی در ارتش استر آباد (گرگان) به خدمت پرداخت . اما رضا شاه که از امیر موید و پسرانش بیمناک بود سران ارتش استر آباد را بر هوژبر و سهم الممالک بر انگیخت . آنها به سرکردگی امیراکرم پهلونژاد ( پسرعموی رضا شاه ) , با نیرنگ بر دو برادر دست یافتند و بازوان آنها را بستند و در 18 خرداد 1303 هجری شمسی در کلاک کلباد (بین بهشهر و گرگان ) تیر باران کردند . به روایت مرحوم بهار یکی از موارد استیضاح رضا شاه توسط اقلیت مجلس به رهبری مرحوم مدرس , قتل بدون تقصیر و محکمه پسران امیر موید بود. بعد از مرگ هوژبر مردم منطقه اشعاری در رثایش سرودند که به هوژبر خوانی معروف است. این ترانه سروده ها دستمایه ی کاری شد که بعدها در کاستی به نام گل‌گلون توسط گروه شواش به سرپرستی احمد محسن‌پور و خوانندگی محمد ابراهیم عالمی به دوستداران موسیقی اصیل مازندرانی عرضه شد. در این کاست سوت‌خوانی هوژبر در چهار لحن و هفت بند آمده‌است.ضمن اینکه کاستی دیگر نیز به نام هوژبرخوانی به آهنگسازی رجب رمضانی و خوانندگی استاد ابوالحسن خوشرو در سال ۱۳۸۳ توسط شرکت فرهنگی هنری شورچنگ منتشر شده است که مطمئناً شنیدن هر دو این کاستها لذتی وصف‌ناپذیر به دنبال دارد. 

گوشه‌ای از هژبرخوانی محمد ابراهیم عالمی

مدیریت ریسک سازمانی

اولين کنگره بين‌المللي مديريت ريسک، 28 و 29 آذر 1386 در محل مؤسسه مطالعات بهره‌وري و منابع انساني برگزار شد. آنچه در پي خواهدآمد، خلاصه‌اي است از مقاله (( ارائه مدلي براي رشد مديريت ريسک سازماني با رويکرد پروژه‌محور )) که در نشست بعدازظهر روز اول کنگره ارائه شد:

چندی پیش یکی از نازنین دوستان فرهیخته ام‌ متن زیبایی از مادر ترزا را برایم فرستاد که با سپاس فراوان از ایشان آن را به همه کسانی که دلشان برای برقراری صلحی پایدار در سراسر جهان می تپد تقدیم می کنم: 

"Let no one ever come to u without leaving better and happier.

Be the living expression

of God's kindness;

Kindness in your face,

Kindness in your eyes,

Kindness in your smile,

Kindness in your warm greeting.

If there is light in the soul,

 There will be beauty in the person.

I f there is beauty in the person,

There will be harmony in the house.

If there is harmony in the house,

There will be order in the nation.

If there is order in the nation,

There will be peace in the world."

(Mother Theresa)

تعطيلات خوش بگذره!

با اينكه ده روز از افت فشار و قطع گاز در مازندران و ساير نواحي ايران مي‌گذره، هنوز هيچ خبري از توافق با تركمنها و وصل دوباره فقط ۵ درصد گاز وارداتي نيست. همه جا تعطيله و همه مشغول گذروندن تعطيلات زمستوني. من هم رفتم تعطيلات و اين هفته چيزي نمي نويسم. خلاص!

 قطع گاز و بحرانهاي پس از آن

سرانجام و پس از سه روز، آنچه كه به « بحران گاز در استانهاي واقع در نوار ساحلي درياي مازندران » معروف شده‌بود به پايان رسيد و از شب گذشته دوباره شاهد جريان گاز با شدت سابق بوديم. اما آنچه در اين بين اهميت دارد رفتار مسؤلان و مردم در قبال اين بحران نه‌چندان جدي بود. بحراني كه فاصله بسيار زيادي با يك فاجعه انساني و اجتماعي داشت.

در اينجا كاري به دلايل وقوع اين وضع ندارم كه مثلاً چرا كشور تركمنستان كه يكي از مهمترين كشورهاي هم‌پيمان ايران در منطقه است، به يكباره هنگام گران‌شدن قيمت جهاني گاز به بهانه مشكلات فني، از صدور 5 درصد گاز مصرفي ايران خودداري كرده‌است و دستگاه ديپلماسي كشور پس از سه روز نتوانست كاري از پيش ببرد؛ بلكه فقط به حوادث پس از اين رويداد و مديريت بحران خواهم پرداخت.

برخلاف تصور عامه مردم و حتي مسؤلان، پديده‌هايي مانند سيل، زلزله و در اين مورد خاص يعني قطع گاز، به خودي خود بحران تلقي نمي‌شود بلكه بحران به شرايطي اطلاق مي شود كه هر كدام از اين پديده ها به دنبال خود ايجاد مي‌كنند. به طور كلي، بحران عبارت است از عدم انطباق بين نيازها و منابع. اگر به عنوان مثال مواد غذايي را در نظر بگيريم، در شرايط عادي سامانه‌هاي عرضه چنين نيازهايي توانايي تامين نيازهاي منطقه را دارند. ولي با قطع گاز مراكز عرضه مانند نانوايي‌ها، توزيع چنين محصولاتي عملاً متوقف مي شود، در نتيجه تعادل بين عرضه و تقاضا كاملاً به هم مي‌خورد. 

مديريت بحران عبارت است از كنترل شرايط متزلزلي كه با وقوع بحران ها ايجاد مي شود. پروسه مديريت بحران شامل كاهش تقاضا، افزايش عرضه و برنامه ريزي و نظارت بر فرماندهي بحران است و مدير بحران به كسي مي‌گويند كه داراي تخصص و اختيارات كافي بوده و قبل از بروز حوادث غيرمترقبه با تمام امكانات موجود سخت افزاري و نرم افزاري براي تك‌تك بحران‌هاي ناشي از رويداد غيرمترقبه، منطقه را آماده نمايد.

در كشور ايران همانند بسياري از سازوكارهاي موجود ديگر، مديريت بحران نيز منحصر به حيطه دولتي مي‌شود و دولت خود را موظف به ارائه خدمات به مردم در اين امر مي‌داند. در رويداد اخير هم، استانداري و ساير نهادها و سازمانهاي مازندران به نمايندگي دولت با اين ديد وارد عمل شده و با اتخاذ تمهيداتي مانند قطع گاز واحدهاي صنعتي و توليدي و تزريق آن به واحدهاي مسكوني، تأمين نان مصرفي مردم و حفظ امنيت در سطح شهرها تا حدود زيادي به وظيفه خود در اين زمينه عمل كردند كه به راستي شايسته تقدير است.

ولي آنچه كه بسيار دل‌آزار و ناراحت‌كننده مي‌نمود، رفتار ما مردم، در قبال يكديگر بعنوان همشهري و همسايه بود. مردمي كه هميشه از آنان با الفاظي مانند نوع‌دوست، خيرخواه هم، مهربان و نظاير آن ياد مي‌شود، به ناگاه و پس از احتمال قطع طولاني مدت گاز، روي ديگر خود را به نمايش گذاشتند و با سودجويي، زياده‌خواهي و پرخاشگري خود را به اصطلاح، آماده بحراني همه‌گير كردند. افزايش بي‌سابقه قيمت وسايل گرمايشي و خوراك‌پزي غيرگازي مانند بخاري برقي، گاز پيك‌نيك، سماور و قطعات متعلقه آنها و نيز مواد خوراكي و در رأس آن نان، زمينه را براي كلاشي عده‌ كثيري از كسبه نه چندان محترم چنان آماده كرد كه يكي دو روزه تمام وسايلي كه شايد مردم حدود 10 يا 15 سال حتي به آنها نگاه هم نمي‌كردند به طرفه‌العيني با چندين برابر قيمت واقعي به فروش رفت.

نكته ديگر، ميزان عصبيت مردم، ناتواني در كنترل رفتار مدني، شايعه‌سازي‌هاي بي‌مورد و مشخص‌شدن احتمال بروز رفتارهاي وحشتناك و غيرقابل پيش‌بيني در صورت وقوع بحرانهاي جدي‌تر بود كه بايد در درازمدت با فرهنگ‌سازي، ايجاد اعتماد متقابل و تقويت سرمايه اجتماعي با آنها مقابله كرد تا شاهد وقوع بحرانهاي اخلاقي و رفتاري شديدتر نباشيم.

¤ نوشته شده در ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ توسط مجتبی ولی زاده

¤ نوشته شده در ساعت ۱٢:۳٠ ‎ب.ظ توسط مجتبی ولی زاده